Endüstriyel Ekipmanlar
Bilyalı dövme ömrü uzatıyor
Freymatic uçak motoru yapımı için kumlama makineleri üretiyor, ve bu esnada yüksek kalite şartlarına ulaşmak için KOLLMORGEN ´ın hareket kontrolünü (Motion Control) kullanıyor.
Martin Zimmermann, KOLLMORGEN İsviçre, Kilit Müşteri Yöneticisi
Kumlama tanecikleri mükemmel bir şekilde hedefe ulaşmalı. Ancak bu şekilde güçleri en iyi şekilde aktarılabilir. Bu güç hasar vermek bir ayna dursun, her bir isabetle hedefi daha kuvvetli, daha dayanıklı ve sert hale getiriyor. Bu yüzden hassasiyet, hava hızı ve doğru ölçümlerle doğru miktar bu kadar önemlidir. İsviçre´de bulunan Freymatic, özellikle uçak teknolojisinde yüksek strese maruz kalan yapı parçalarının ömrünü uzatan kumlama makineleri inşa ediyor. Bunu sağlamak için bu yöntem, bir demir dövme çekici gibi yüzeye kusursuz basınç gerilimleri oluşturur. Kollmorgen Hareket kontrolü yeteri miktarda taneciğin hedefe ulaşmasını sağlar, bunun için kullanılan tek kablo bağlantı teknolojisi kurulum süresinden tasarruf etmeye imkan tanır.
»Bir arıza durumunda sağa çekebilecek lüksümüz yok.» Havacılıkta güvenlik fikrini sektör uzmanları tek bir cümleyle tarif ediyor. Kardan şaftı kırılmış aracıyla muhtemelen bir dereceye kadar hasar almadan kasis ya da çukurlara giren biri, gökyüzünde meydana gelecek benzer bir durumda net olarak aşağı düşerdi. Sivil havacılıktaki teknik aksaklıkların ciddi etkileri göz önüne alındığında, bir uçağın tüm yapı parçaları yoğun güvenlik zırhlarıyla donatılmaktadır. Aşırı strese maruz kalacak olan parçaların hakim kuvvetlere karşı çok daha sert yapılmasının bir yolu Shot Peening de denilen kumlama işlemi. Bu yöntem özellikle motor yapımında kullanılıyor.
Gerilim kuvvetlerinden oluşan bir zırh
Basınçla birlikte çekmeye etkili bir kuvvetle karşı çıkılabilir. Mecazi olarak anlatmak gerekirse, yapı parçalarına bir zırh giydiriliyor. Bu zırhın parçaları, atomik kafese çarptığında kumlama bilyalarını kinetik enerjileriyle denatüre eden basınç gerilimlerinden oluşmaktadır. Yorgunluk hasarları böylelikle belirgin derecede geç ortaya çıkar. »Metaldeki çatlaklar çekme geriliminin hakim olduğu yerlerde ortaya çıkıyor» diyerek açıklıyor Freymatic CEO´su Martin Hunziker. Çekme kuvvetleriyle çatlak oluşumu arasındaki bağlantı özellikle uçak yapımında özel bir yere sahip, çünkü tam da burada hafif yapının kullanılması gerekmektedir. Bir motorun döner parçaları büyüklüklerine rağmen çok hafif olmalıdır. Bu nedenle titanyum alaşımından üretilmişlerdir. Özellikle titanyum bazlı kompozitlerin kullanılması yoluyla bir sonraki motor jenerasyonu çok daha hafif olacak. Otomobil imalatında da bu yöntem dayanıklılık istendiğinde yerleşmiş bir üretim uygulaması.
Kumlama işlemi için üreticiler tarafından çoğunlukla İsviçreli Freymatic AG fimasının Roxor Makineleri kullanılıyor. Graubünden Kantonu´nda Domat-Ems´deki makine üreticileri bunun için hermetik olarak tamamlanan bir kabine bir endüstri robotu yerleştirdi ve el eklemini bir işlem talimatı esnasında tam otomatik olarak altıya kadar farklı kumlama ağzından oluşan değişken bir mekanik ile donattı. Ses yalıtımlı kabinin içindeki robot, kumlanacak yapı parçası boyunca hareket yönetimini devralırken basınç beslemesi ve dozajlama birimi dışarıda kalıyor.
Kumlama maddesi miktarı 1 ila 10 aralığında seçilebiliyor ve böylece kontrol sapmaları yüzde üçün altında kalıyor. Kumlamada, en azından işlenecek parçaya hasar vermeden hat içi kalite denetimi imkanı bulunmadığından, bu kusursuzluğa ulaşmak gerekli. Makine operatörü süreç parametrelerinin buna göre yerine getirildiğinden emin olabilmeli, bu nedenle servo motorik olarak tahrik edilen dozaj birimi alanında maksimum kusursuzluk ve tekrarlanabilirlik gerekmektedir. Bu alan hız kontrollü bir spiral çark ile gerçekleştirilmiştir. Sevk helezonu tahriki KOLLMORGEN Serisinin Senkron servo motorlarından AKM ile sağlanmaktadır, bu motor Tek kablo bağlantı teknolojisi ile kendisi AKD Servo regülatörlerle birleştirilmiştir.
Servo regülatör ve servo motor arasındaki bağlantının sadece tek bir kabloyla sağlanması bu uygulamada da avantaj sağlamakta, çünkü böylece makineler daha hızlı ve yerden daha fazla tasarruf ederek kablo bağlantısı yapılmaktadır, bunun sebebi de geri iletim sistemi için standart olan kabloya burada gerek kalmaması.
KOLLMORGEN burada motor ve geri bildirim için ince bir hibrid kablo kullanıyor.
Buradaki ayrıcalık: Tek kablo bağlantı teknolojisi zahmetli ve pahalı Multiturn Encoder olmadan da işlev görüyor.. Hareket kontrolü ve servo tahrik teknolojisi uzmanları bunun için Dijital çözümleyici SFD3 ü geliştirdi. Arayüz, çözümleyicinin analog verilerini dijital bir sinyale Cable» üzerinden regülatöre taşınıyor dönüştürüyor ve daha sonra bu sinyal »One.
Dozajlamada dar tolerans aralıkları
Freymatic´in kumlama sistemine geri dönersek: Yapı olarak, basınçsız kumlama maddesi deposuyla yüksek basınç altındaki dozajlama birimi arasında kilit görevi gören iki basınç haznesinden oluşuyor. AKM servo motorlar tarafından tek kablolu versiyonla tahrik edilen dozajlama, Roxor makinelerinde çekirdek işleve sahip ve işletim esnasında + / – yüzde 5 hassaslıkla dakikada 0,1 ila 12 kilogram arasında kumlama maddesi miktarını tedarik ediyor. Karıştırma borusunda ve püskürtme ağzına kadar kumlama maddesi çıkış hızıyla ivmelendiriliyor. Bu tempo ikinci önemli işlem parametresini oluşturmakta ve dolaylı olarak kumlama basıncının dar bir tolerans aralığından olmasını düzenlemektedir. Bu esnada basınç bir ila yedi bar arasındadır.
TBM Automation tarafından tasarlanan tahrik regülatöründeki yüksek ayar aralığı özellikle hassas ve yine de hızlı olma gereksinimini de beraberinde getiriyor. Burada tahrik aksları dozaj helezonunun hızını akım sensörlerinden gelen sinyaller üzerinden düzenler. »Çok materyal olunca hız düşüyor, az materyalde de tersi» diyerek açıklıyor TBM Automation AG şirket müdürü Silvester Tribus. Bodensee´in güneyindeki Widnau´da bulunan firma uzun süredir sistem entegratörü olarak Freymatic ile sıkı bir ortak çalışma içerisinde. Hareket kontrolü ve servo tahrik teknolojisi uzmanları, yüksek mühendislik yetkinliği ile KOLLMORGEN´ın sertifikalı sistem ve dağıtım ortakları zincirine dahildir.
Sıfır hızdan itibaren kusursuz
Düzenlemenin hızlı ve kusursuz yürümesi için, kumlama makinelerinde kontrol teknolojisinde uzman olan ve aynı zamanda TBM şirket yöneticisi Urs Tobler, bazı özel tekniklerle hareket kontrolünü (Motion Control) sağladı. »Sadece sistemi hızla çalıştırmak ve miktar ve basınç kusursuz şekilde uyumlanana kadar uygun şekilde az zaman harcamak istiyoruz. Miktar ve basınçın tam olarak dengelenmesi için kısa bir zamananımız var. Bu amaçla sistemin hızlı bir şekilde başlatılmasını istiyoruz.» Urs Tobler dozaj tahriklerinin hala DC motorlar tarafından tahrik edildiği zamanla karşılaştırıyor, o zamanlar küçük miktarların düzenlenmesi zordu ve ancak üst hız aralığında güvenilir değerler elde ediliyordu. Düzenleme davranışlarının analog değerler üzerinden ilaveten doğrusallaştırılması günümüzde mümkün, KOLLMORGEN AKM motorları ile »sıfır hızdan itibaren kusursuza ulaşılabiliyor».Bu düzenleme kalitesi bir diğer ayar aralığına göre işlemi güvenilir hale getiriyor. Bu özellik özellikle kumlamada önemli, çünkü kumlama işleminden sonra yapı parçalarına zarar vermeden bir kalite analizi yapılması mümkün değil.
Çok az miktarda tanecik atımı da »fazlası zarar» inanışı kadar kötü değerler çıkmasına sebep oluyor.
İdeal aralığın neresi olduğunu makine operatörü ancak Almen şeritleri denilen şeritlerle tespit edebilir ve böylece standart bir yüzeyin şekillendirilmesi yoluyla tanecik vuruşlarının etkisini ölçebilir. Bir metal ölçüm şeridinin şekillendirilmesi yoluyla elde edilen Almen değerleri işlemin etkinliği hakkında sonuçlar verir. Bunlar daha sonra tam ve daimi olarak, önceden elde edilen anma değerlerini takip etmelidir, böylece basınç geriliminin istenilen etkileri ayarlanabilir. Bir diğer sonuç olarak, bu yöntem sadece düzenli kalibrasyon ile işlev görmektedir.
Sonuç
Metal yapı parçalarının kumlama yoluyla mekanik olarak iyileştirilmesindeki karmaşık süreç, hassas ve özellikle tekrarlanabilir servo tahrik teknolojisinin önemini göstermektedir. TBM Automation AG tarafından Freymatic AG için tasarlanan otomasyon, operatör gözüyle de daha kullanıcı dostu bir yapıya sahip ve temiz yapılandırılmış bir görselleştirme sunuyor.
Elektronik
Teledyne FLIR, Meterlink bağlantılı dört yeni test ve ölçüm cihazını tanıttı: EV şarj analizörü, termal multimetre ve termo-higrometre
Teledyne FLIR, AC şarj istasyonları için EV86-NACS ve EV86-T2 analizörlerini, DM266 kompakt termal görüntülemeli multimetreyi ve EM57 termo-higrometreyi Meterlink bağlantısıyla sundu.
Teledyne FLIR, test ve ölçüm portföyüne dört yeni cihaz ekledi: AC elektrikli araç şarj istasyonları için EV86-NACS ve EV86-T2 şarj analizörleri, Flir DM266 kompakt termal görüntülemeli multimetre ve Flir EM57 termo-higrometre. Cihazların ortak noktası, saha ölçümlerini mobil raporlamaya taşıyan Flir Meterlink® bağlantısı.
Teledyne Technologies bünyesindeki şirket, yeni ürünleri elektrik, EV şarj altyapısı, HVAC, bina teşhisi ve bakım alanlarında çalışan profesyonellere yönelik olarak konumlandırıyor. Meterlink bağlantısı, sahada alınan ölçümlerin daha hızlı test ve raporlama süreciyle uygulanabilir sonuçlara dönüştürülmesini amaçlıyor.
AC şarj istasyonlarında güvenlik ve performans testi
Flir EV86-NACS ve EV86-T2, konut ve ticari ortamlardaki AC elektrikli araç şarj istasyonlarının kapsamlı güvenlik ve performans testleri için geliştirildi. Entegre NACS soketine sahip EV86-NACS, Level 1 ve Level 2 şarj cihazlarını destekliyor. Entegre Type 2 soketli EV86-T2 ise Mod 1, 2 ve 3 şarj cihazlarıyla çalışıyor.
İki model de koruyucu toprak (PE) ön testi, Control Pilot simülasyonu ve dalga formu analizi, hata simülasyonu ve düşük empedans ölçümü sunuyor. EV86-NACS’te CCID performans doğrulaması, EV86-T2’de ise RCD performans testi bulunuyor.
DM266: True RMS ölçüm ile termal görüntüleme bir arada
Flir DM266 kompakt termal görüntülemeli multimetre, True RMS elektriksel ölçümü kızılötesi yönlendirmeli ölçüm (IGM™) ve çok spektrumlu dinamik termal görüntüleme (MSX®) ile birleştirerek elektriksel arızaların hızlı tespit ve teşhisine yardımcı oluyor. Cihazda VFD modu, birlikte verilen uzaktan kumanda, entegre eller serbest montaj ve 320 × 240’a kadar IR Super Resolution bulunuyor.
EM57: HVAC için sıcaklık ve nem ölçümü
Flir EM57 termo-higrometre; HVAC servisi, devreye alma, bina denetimleri ve nemle ilgili uygulamalar için hassas sıcaklık ve nem ölçümü sağlıyor. Anlık çiy noktası ve yaş termometre hesaplamaları, konfor koşullarının, HVAC performansının, yoğuşma riskinin ve nem durumunun değerlendirilmesine yardımcı oluyor.
“Ölçümden rapora iş akışını sadeleştiriyor”
Teledyne FLIR Durum İzleme İş Geliştirme Direktörü Heliel Morales, profesyonellerin yalnızca doğru ölçüm yapan değil, bu ölçümleri uygulanabilir bilgiye dönüştürmeyi de kolaylaştıran araçlara ihtiyaç duyduğunu belirterek, “Bu yeni ürünler, amaca yönelik test yeteneklerini Meterlink bağlantısıyla birleştirerek ölçümden raporlamaya kadar iş akışlarını sadeleştirmeye yardımcı oluyor” dedi.
Kaynaklar
Teledyne FLIR basın bülteni, “Flir Expands Test and Measurement Portfolio with Four New Meterlink-Connected Tools for Field Professionals” (MEPAX aracılığıyla, 5 Ekim 2026).
Görseller: Teledyne FLIR / basın bülteni
Endüstriyel Ekipmanlar
Jeneratör üreticileri büyük güç sınıfına odaklanıyor: Küresel pazar ikinci çeyrekte 7,1 milyar dolara çıktı
Küresel dizel jeneratör pazarı 2026’nın ikinci çeyreğinde yüzde 21 büyüyerek 7,1 milyar dolara ulaştı; büyümeyi 750 kVA üzeri ürünler sürükledi. JENDER, Türk üreticilerinin yüksek güç sınıfında kapasite, Ar-Ge ve yerlileşme yatırımlarını büyütmesi gerektiğini vurguluyor.
Veri merkezleri ve kritik altyapı yatırımlarının hızlandırdığı talep, jeneratör üreticilerinin ürün gamını büyük güç sınıfına kaydırıyor. Jeneratör Sanayicileri ve Güç Sistemleri Derneği’nin (JENDER) PowerGen Statistics ve TÜİK verilerine dayanan değerlendirmesine göre küresel dizel jeneratör pazarı 2026’nın ikinci çeyreğinde yıllık yüzde 21 büyüyerek 7,1 milyar dolarla çeyreklik rekor kırdı. Türk üreticiler ise aynı dönemde yüksek güçlü setlerde ihracatını belirgin biçimde artırdı.
Büyüme 2.000 kVA üzerinde yoğunlaşıyor
PowerGen Statistics verilerine göre pazar, 2025’in aynı çeyreğindeki 5,87 milyar dolardan 7,09 milyar dolara yükseldi. Artışın ağırlığı büyük güç sınıfında: 2.001 kVA üzerindeki setlerde satışlar yüzde 49, 751–2.000 kVA aralığında yüzde 21 arttı. Ticari ve endüstriyel gaz jeneratörleri pazarı da yüzde 35 büyüyerek 2 milyar dolara ulaştı.
Bölgesel tabloda en hızlı büyüme Doğu Avrupa (yüzde 47), Güneydoğu Asya ve Okyanusya (yüzde 46) ile Kuzey Amerika’da (yüzde 44) görüldü. Orta Doğu pazarı ise yüzde 30 daraldı.
JENDER Yönetim Kurulu Başkanı Burak Başeğmezler, yapay zekâ ile büyüyen veri merkezlerinin yanı sıra hastane, sanayi tesisi ve kritik altyapıların kesintisiz enerji ihtiyacının talebi belirlediğini, büyümenin neredeyse tamamının büyük güç sınıfından gelmesinin de bunu gösterdiğini belirtiyor.
Türk üreticilerin ihracatında yüksek güçlü setler öne çıkıyor
TÜİK verilerine göre Türkiye’nin jeneratör ihracatı Ocak–Temmuz 2026 döneminde yüzde 8,6 artışla 313,6 milyon dolara, dizel jeneratör ihracatı ise yüzde 26,7 artışla 278,5 milyon dolara çıktı. Ürün sınıflarına bakıldığında 750–2.000 kVA setlerde ihracat yüzde 35 artarak 74 milyon dolarla rekor seviyeye, 100–375 kVA sınıfında ise yüzde 45 artışla 68,3 milyon dolara ulaştı.
İthalatın yüzde 5 gerilediği dönemde sektörün dış ticaret fazlası 179,5 milyon dolarla son beş yılın en yüksek düzeyine yükseldi; ihracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 234 oldu. Temmuz ayında gerçekleşen 52,1 milyon dolarlık ihracat da son beş yılın en güçlü temmuz sonucu olarak kayda geçti.
JENDER’e göre üyeler sektörün yaklaşık yüzde 85’ini temsil ediyor ve Türk üreticiler son beş yılda 180’e yakın ülkeye ürün gönderdi. Başeğmezler, Orta Doğu pazarı daralırken Suudi Arabistan’a ihracatın yaklaşık yüzde 50 artırılmasını sektörün rekabet gücünün göstergesi olarak değerlendiriyor.
Yakın tedarik ve kapasite yatırımı gündemde
Dernek, 2027 hedefini Türkiye’yi Avrupa’nın en büyük jeneratör üretim üssü hâline getirmek olarak açıkladı. Başeğmezler, Avrupa’da veri merkezi, savunma ve kritik altyapı yatırımlarının arttığını, tedarik zincirlerinin güvenilir ve yakın coğrafyalara kaydırılmasının zorunlu hâle geldiğini ifade ediyor. Bu hedef için üreticilerin yüksek güç sınıfında kapasite yatırımlarını, Ar-Ge’yi, yerlileşmeyi ve nitelikli insan kaynağını birlikte büyütmesi gerektiğinin altını çiziyor.
JENDER’in TÜİK verileri üzerinden yaptığı projeksiyona göre son dört yılın ortalama mevsimsel eğilimi sürerse sektörün 2026 ihracatı yaklaşık 577 milyon dolara ulaşacak. Bu tutar 2025’e göre yaklaşık yüzde 14 artış anlamına geliyor ve 2022’deki 561,4 milyon dolarlık rekorun aşılacağına işaret ediyor.
Uluslararası iş birlikleri ve mesleki eğitim
16 Mayıs 2024’te kurulan ve AKSA, EMSA, TEKSAN, İŞBİR gibi üreticileri bir araya getiren JENDER, EUROPGEN yönetim kurulunda yer alıyor, ABD’li EGSA ile kardeş dernek ilişkisi yürütüyor. Dernek, Eylül 2026’da EGSA, EUROPGEN ve Birleşik Krallık’taki AMPS ile uluslararası bir iş birliği mutabakatına vardı. Sektörün nitelikli iş gücü ihtiyacı için Millî Eğitim Bakanlığı ile mesleki eğitim protokolü de bulunuyor.
Kaynaklar
- JENDER – Jeneratör Sanayicileri ve Güç Sistemleri Derneği basın bülteni, 30 Eylül 2026
- PowerGen Statistics, “Q2 2026 – Global Diesel Generator Market”, 29 Eylül 2026 (değişimler 2025 ikinci çeyreğine göre; JENDER bülteni aracılığıyla)
- TÜİK Dış Ticaret İstatistikleri, GTİP 8502.11, 8502.12, 8502.13, 8502.20, 8502.39, Ocak–Temmuz 2026; yıl sonu projeksiyonu JENDER Genel Sekreterliği hesaplaması
Görsel: JENDER
Vision Components, sac bükme abkant preslerinde açısal doğruluğu kontrol etmek için güçlü OEM lazer profil ölçüm sensörleri sunmaktadır. VCnano3D-Z 3D profil ölçüm sensörleri, 400 Hz’e kadar ölçüm hızlarına ve <±0,1°’lik bir hassasiyete ulaşabilmektedir. Abkant preslerin üretkenliğini ve verimliliğini artırmak için profil ölçüm sensörlerimiz, temas basıncının gerçek zamanlı kontrolü adına doğrudan makinenin PLC’sine bağlanabilme imkanı sunmaktadır. Sac metal makineleri için lider kontrol üreticisi olan Delem, lazer profil ölçüm sensörlerimizin kontrol cihazlarına entegrasyonunu halihazırda tamamlamış bulunmaktadır.
Vision Components’ın 3D lazer profil ölçüm sistemleri, harici bir bilgisayar olmadan bağımsız olarak çalışmaktadır. Bu da müşterilere son derece stabil, az bakım gerektiren ve uygun maliyetli bir çözüm sunar. Kompakt IP67 muhafazası ve geniş görüş alanına sahip olan VCnano3D-Z sensörlerinin entegrasyonu kolaydır ve herhangi bir dönüştürme veya ayarlama yapılmadan farklı kalıplarla kullanılabilir. Mavi yüksek performanslı lazer ve Vision Components’ın tescilli ortam ışığı bastırma teknolojisi, paslanmaz çelik, bakır, pirinç ve folyolu malzemelerin büküm işlemlerinde, parlak ve yansıtıcı yüzeylerde güvenilir algılama sağlar. Gömülü görüş sisteminin 3D analiz yeteneği delikli metali, baklavalı sac metali ve fırçalanmış alüminyumu doğru şekilde algılamak için tasarlanmıştır. Kısa sac parçalarda bile hassas açı ölçümü için birkaç profil noktası yeterlidir. 2021’de 25. yıl dönümünü kutlayan gömülü görüntüleme sistemleri üreticisi Vision Components
, ürünlerinin uzun vadede erişilebilirliğini güvence etmekte ve uygulama entegrasyonlarında makine ve ölçüm sistemi üreticilerini desteklemektedir.
-
Endüstriyel Ekipmanlar9 yıl önceNSK, yenileme pazarı toptancıları için güçlü bir ortak olacak
-
Endüstriyel Ekipmanlar9 yıl önceBüyük rulmanları değiştirmek için yetenek ve hassasiyet gerekir
-
Endüstriyel Ekipmanlar9 yıl önceNSK minyatür lineer kılavuzlar, toplama ve yerleştirme makinelerine daha yüksek seviyede dinamik sunuyor
-
Etkinlikler9 yıl önceEkmek fırınındaki başarıya
-
Endüstriyel Ekipmanlar9 yıl önceSahte rulmanların olumsuz etkileri
-
Dijital Üretim9 yıl önceAnybus® Wireless Bridge™ II endüstriyel kablosuz çözümler için yeni olanaklara kapı açıyor
-
Endüstri 4.09 yıl önceDahili malzeme akışında otomatik sürüş sistemleri
-
Dijital Üretim9 yıl önceEndüstri 4.0 yolunda belirsizlikler