Yedek parça tasarım ve üretiminde meydana gelen son ilerlemeler, arıza durumundaki ya da ömrünü tamamlayan bileşenlerin yerine geçecek parçaların üretimi için gereken süreyi önemli ölçüde azaltıyor. Dijitalleşme ve yeni üretim teknikleri teslim sürelerinde bir hayli iyileşme sağladı.
Pompalar, kompresörler, ekspanderler ve türbinler gibi önemli kalemler uzun süre çalışmaları için tasarlanmışlardır. Ancak, bir noktada, güvenli çalışmanın sürdürülmesi için yeni parçalara ihtiyaç duyulur. Bazı durumlarda, OEM (orijinal ekipman üreticisi), ekipmanı destekleyebilir ancak diğer durumlarda parçaları üçüncü bir taraftan tedarik etmek gerekebilir.
Her iki dünyanın da en iyisi
Böyle bir ekipmanın dayanıklılığı, makinenin orijinal üretiminin üzerinden on yıllar geçmiş olması anlamına gelebilir; bu da yedek parçaya gereksinim duyulduğunda ek güçlükleri beraberinde getirir. Bazen OEM piyasadan çekilmiş olabilir bazense OEM parçasının üretimi beklenenden uzun sürebilir.
Neyse ki modern parçaların üretiminde kullanılan teknoloji geçen birkaç on yılda mesafe kaydetti. Bilgisayarlı nümerik kontrolün girişi, 3 boyutlu (3D) çizimlerin de gelişmesiyle birlikte, makina hassasiyetinde önemli gelişmeleri getirdi.
Katmanlı imalat ve hibrid imalat gibi daha yakın zamandaki yenilikler, döküm kalıpları kadar bileşenlerin kendilerinin de üretiminde büyük zaman tasarrufu sağladılar. Yeni bileşen arayışındaki bakım mühendisleri, parçaları rekor hızda teslim eden yeni çözümlerle aradıklarını kolaylıkla bulabiliyorlar.
Birçok durumda, bir bileşenin orijinal mühendislik çizimlerine ulaşmak mümkün olmamaktadır. Bu da parçanın tersine mühendisliğinin yapılması gerektiği anlamına gelir. Parçanın karmaşıklığına dayanarak, bu, yüzlerce hatta binlerce ölçümün yapılması ve yeni parçanın çiziminde kullanılmak gerektiği anlamına gelir.
Kalıbı kırarken
En son 3D lazer tarama ekipmanları sayesinde, pompa çarkı gibi karmaşık bir nesnenin yeni çizimi dakikalar içerisinde yapılabilmektedir. Bundan da iyisi, orijinal tasarımda iyileştirmeler yapılabilmekte, malzeme yükseltilebilmekte, modern kaplamalar uyarlanabilmekte ya da hesaplamalı akışkan dinamiği uygulanarak (CFD) performans ve dayanıklılığın iyileştirilmesiyle verimlilik artırılabilmektedir.
Büyük bileşenler, sıklıkla eriyik metalin kum kalıba dökülmesiyle elde edilir. Geleneksel üretimdeyse tahta bir kalıp kullanılarak yapılıyordu. Bugün, 3D destekli tasarım (CAD), 3D kum basıcısı bir yazıcıyı, menfezleri kalıptan gazların çıkışını optimize edecek şekilde konumlandırıp, temel malzemenin optimum kalitesini sağlayarak kullanılabilmektedir.
Alternatif bir kalıp yapım işlemi de, katı kum bloklarından yapılan hassas kalıbı üretmek için çok eksenli CNC robotu kullanılmasıdır. Bu işlem, geleneksel tahta kalıplarda gereken birkaç haftalık zamanın aksine, sadece birkaç saat sürmektedir. En son teknoloji kullanılarak, teslimat süreleri, özellikle de işlemin çeşitli aşamaları iyi bir şekilde birbirine bağlantılıysa, hatta daha da iyisi, aynı alandaysa, önemli ölçüde azaltılabilir.
Temel komponenti yapmış bir makine atölyesinin CNC tornalarını, frezeleme araçlarını ve taşlayıcıları kullanıp ölçülere son hâlini vermek ve yüzeyi tamamlamak için hassasiyetle finiş uygulaması yapması gerekir. Bunlar uygulamaya göre optimize edilebilir ve parçaların yeniden monte edilmesi gerektiğinde mükemmelliği sağlar.
Yenileme
Parçaların aşındığı veya korozyona uğradığı durumlarda, tamamen yeni bir bileşen üretmek gerekmeyebilir. Eklemeli üretimi ve hassas işlemeyi birleştiren hibrid mühendislik, mevcut parça orijinal ölçülerine geri döndüren onarımlarda kullanılabilir.
Lazerle metal biriktirme gibi işlemler, mükemmel bağlanan ancak en az ısıl işlemli parçaları, bileşendeki stresi azaltarak eklemek için kullanılabilir. Nihai ölçülere, kalite kontrolünden önce çok eksenli CNC makine araçlarıyla ulaşılabilir.
Her parça üreticisinin, tahribatsız muayene (NDT), malzeme analizini, kimyasal analizi ve ısıl işlemi içeren kapsamlı test imkânları bulunmalıdır. Bunlar, yeni bileşenin niteliklerinin kesin olarak belirlenmesinde ve gerekli standartları karşılamalarının güvenceye alınmasında önemlidirler.
Hassas yeni parçaların eldesi için teknolojiye ve teçhizata yatırım yapmak sadece ilk adımdır. Bu servisin ulaştırılması, her projenin karşılıklarını anlamayı ve özel parçaların üretim merkezleriyle doğrudan irtibata geçmeyi gerektirir. Sulzer, yüksek kalite yeni parçaları süratli bir şekilde sağlamasının yanında, bu türden bir ağ da geliştirmiştir.
Yazar
